Szpital jest jego podstawowym ogniwem procesu leczniczego. Szpital jest zakładem opieki zdrowotnej (art. 2 ust. 1 pkt 1) a zakład opieki zdrowotnej jest wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków majątkowych utworzonym i utrzymywanym w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia (art. 1 ust.1). Zakład opieki zdrowotnej utworzony i utrzymywany w celu realizacji zadań diagnostycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia zawiera oznaczenie kliniczny albo uniwersytecki. (art. 2 ust. 5)
Szpital zapewnia pacjentowi : świadczenia zdrowotne, środki farmaceutyczne, materiały medyczne, pomieszczenie i wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia. (art. 20)
Zakład opieki zdrowotnej musi spełniać określone wymagania co do wyposażenia, fachowości pracowników. Przed rozpoczęciem działalności winien mieć nadany statut i uzyskać wpis do rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonych przez wojewodę. Szczególną formą prowadzenia zakładu opieki zdrowotnej jest samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, który posiada osobowość prawną i ten status prawny posiadają prawie wszystkie szpitale w Polsce.
Potrzeby ubezpieczeniowe szpitala czy kliniki przedstawiają się w sposób następujący:
1. Ubezpieczenie obowiązkowe OC podmiotu leczniczego
Zakres i warunki tego ubezpieczenia zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2011r: Ubezpieczeniem OC obowiązkowym objęte są szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego lub osób objętych ubezpieczeniem, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, wyrządzone przy wykonywaniu czynności zawodowych.
W związku z powyższym wszystkie podmioty lecznicze udzielające świadczeń w ramach lecznictwa szpitalnego stacjonarnego i całodobowego zobowiązane są do zawarcia polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obowiązkowej. Rodzaje placówek świadczący tego typu usługi są różne. Od Domów Dziennego Pobytu i laboratoriów, przez pracownie diagnostyczne, zakłady opiekuńcze po przychodnie różnego rodzaju. Minimalne sumy gwarancyjne dla takich podmiotów leczniczych określone zostały w rozporządzeniu:
| Minimalne sumy gwarancyjne w obowiązkowym ubezpieczeniu OC Podmiotu Leczniczego | na jedno zdarzenie | na wszystkie zdarzenia |
|---|---|---|
| Podmiot Leczniczy udzielający świadczeń szpitalnych w ramach wykonywanej działalności leczniczej | 100 000 EUR | 500 000 EUR |
Zakres i przedmiot ubezpieczenia to odpowiedzialność cywilna podmiotu wykonującego działalność leczniczą na terytorium RP, za szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych oraz niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych, które miało miejsce w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej.
Wyłączenia odpowiedzialności Ubezpieczyciela:
- polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu i utracie rzeczy
- polegających na zapłacie kar umownych
- powstałych wskutek działań wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a także aktów terroru
- wyrządzonych przez podmiot wykonujący działalność leczniczą po pozbawieniu lub w okresie zawieszenia prawa do prowadzenia działalności leczniczej
- będących następstwem zabiegów chirurgii plastycznej lub zabiegów kosmetycznych, jeśli NIE są udzielane w przypadkach będących następstwem wady wrodzonej, urazu, choroby lub następstwem jej leczenia (medycyna estetyczna)
2. Ubezpieczenie dobrowolne OC szpitala lub kliniki
W związku z faktem, iż ubezpieczenie obowiązkowe obejmuje jedynie szkody przy udzielaniu lub zaniechaniu udzielania świadczeń zdrowotnych oraz posiada wyłączenia wskazane powyżej, przy ubezpieczeniu Zakładu Opieki Zdrowotnej (szpitala, kliniki) należy zaaranżować włączenie OC dobrowolnego podmiotu leczniczego.
Zakres ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dobrowolnej obejmuje wszystkie szkody i roszczenia osób trzecich nie pozostające w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Przykłady można mnożyć. Od upadku na śliskiej podłodze po kradzież rzeczy osobistych z szatni pacjenta. Ubezpieczenie obowiązkowe nie pokrywa również roszczeń z tytułu naruszenia praw pacjenta.Zakres ubezpieczenia dobrowolnego warto rozszerzyć o szkody:
- w wyniku rażącego niedbalstwa,
- OC za szkody wyrządzone przez praktykantów, wolontariuszy lub stażystów,
- OC za szkody powstałe w następstwie awarii, niewłaściwego działania oraz niewłaściwej eksploatacji urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych i centralnego ogrzewania,
- OC za szkody w nieruchomościach i ruchomościach użytkowanych przez Ubezpieczonego na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze,
- OC za szkody w rzeczach ruchomych znajdujących się w pieczy, pod dozorem lub kontrolą Ubezpieczonego
- OC za szkody wyrządzone pracownikom Ubezpieczonego
- OC za szkody wyrządzone przez podwykonawców Ubezpieczonego z prawem regresu.
Bardzo ważne jest zwłaszcza to, aby suma gwarancyjna ubezpieczenia dobrowolnego, a więc kwota, do której odszkodowanie zapłaci ubezpieczyciel, mogła w całości pokryć wyrządzone klientom szkody. Wysokość roszczeń za szkody wyrządzone przez osoby trzecie rośnie z roku na rok.
3. Ubezpieczenie mienia Zakładu Opieki Zdrowotnej
Ubezpieczenie majątku szpitala jest trzecim podstawowym ubezpieczeniem, jakie powinien posiadać każdy SP ZOZ, Klinika czy inny podmiot leczniczy. Przedmiotem tego instrumentu jest interes ubezpieczeniowy związany z dobrami materialnymi oraz z prawami albo zobowiązaniami majątkowymi danego szpitala. Ochroną objęte mogą zostać takie składniki majątku jak budynki, budowle, lokale, maszyny, urządzenia i wyposażenie, które służą do prowadzenia działalności leczniczej i okołoleczniczej, a także środki obrotowe, nakłady adaptacyjne, mienie osób trzecich, rzeczy prywatne pracowników i gotówka.
Ubezpieczenia mienia szpitala odbywać się może w 2 zasadniczych wariantach. Ubezpieczenia od wszystkich ryzyk (all risks) lub ubezpieczenia od ryzyk nazwanych. Przeciwstawność tych 2 ubezpieczeń wynika z zakresu ubezpieczenia, które reprezentują.
W pierwszym z wariantów (ubezpieczenie od wszystkich ryzyk) ubezpieczyciel obejmie ochroną wszystkie szkody spowodowane przez nagłe i niespodziewane przyczyny, za wyjątkiem szkód wyraźnie wyłączonych z zakresu ubezpieczenia.
Drugi wariant dotyczy ryzyk nazwanych, oznacza to, że ochroną objęte są tylko te zdarzenia, które zostały wymienione w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia.
Szerzej o ubezpieczeniu mienia w jednostkach medycznych pisaliśmy tutaj.
4. Ubezpieczenie na rzecz pacjentów od zdarzeń medycznych
Ubezpieczenie od zdarzeń medycznych jest aktualnie ubezpieczeniem dobrowolnym, nieobowiązkowym dla szpitali. Wprowadzone od początku 2012 roku regulacje określające zasady oraz tryb ustalania odszkodowań i zadośćuczynienia w przypadku zdarzeń medycznych od samego początku budziły wiele kontrowersji, zarówno pod względem prawnym, jak i ekonomicznym. W założeniu miała to być szybka ścieżka odszkodowawcza dla pacjentów w przypadku zaistnienia zdarzenia medycznego (bez wskazywania zaniedbań czy winy po stronie lekarza czy placówki medycznej). Decyzję o przyznaniu i ewentualnie wysokości świadczenia pacjent miał otrzymać do 4 miesięcy od chwili złożenia wniosku w wojewódzkiej komisji ds. orzekania o zdarzeniach medycznych. Dodatkowo przepisy nałożyły limit kwoty świadczeń – 100 tys. zł w przypadku zakażenia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia będącego następstwem zdarzenia medycznego oraz 300 tys. w przypadku śmierci.
5. Inne ubezpieczenia dla SP ZOZ, szpitala lub kliniki
- Grupowe ubezpieczenia na życie pracowników – dodatkowe zabezpieczenie pracowników w postaci ubezpieczenia NNW. Najbardziej powszechne są tzw. grupowe pracownicze ubezpieczenia na życie z miesięczną składką. Składka finansowana może być w całości przez pracownika (odciągana z wynagrodzenia i przelewana na konto Ubezpieczyciela) lub przez pracodawcę. Sumy ubezpieczenia w przypadku szkody pozwalają na zabezpieczenie finansowe i pomoc materialną pracownikom i ich rodzinom w trudnych sytuacjach po wypadku. Dodatkowo taka polisa stanowi element motywacyjny rozszerzający pakiet socjalny. Stanowi swoisty plus, który wyróżnia firmę jako pracodawcę na rynku pracy.
- Grupowe ubezpieczenia OC innych pracowników medycznych – pracownikom takim jak ratownicy, pielęgniarki, lekarze czy fizjoterapeuci możemy zaproponować grupowe ubezpieczenia OC (obowiązkowe i dobrowolne) zabezpieczające przed finansowymi skutkami błędów medycznych.