Praca ratownika łączy w sobie kilka niebezpiecznych elementów. Należą do nich, między innymi bardzo duży stres i obciążenie psychiczne praca w ciężkich, nieprzewidywalnych warunkach duża odpowiedzialność za życie pacjenta. Te czynniki, w połączeniu z niezbyt dużym wynagrodzeniem (w stosunku do płacy lekarzy) sprawiają, że w Polsce coraz więcej ratowników skłania się ku przekwalifikowaniu. Przyjrzyjmy się bliżej zagrożeniom, które pojawiają się w pracy ratownika.
Nadmierny stres
Pod względem ilości stresu, praca ratownika medycznego może równać się z pracą strażaka czy żołnierza. Ratownik jest narażony na traumatyczne widoki (krew, zwłoki), hałas oraz częste zagrożenie własnego zdrowia lub życia. W jego pracy, często trzeba udzielać pomocy w niebezpiecznych warunkach, takich, jak ruchliwa ulica czy miejsce pożaru lub wybuchu gazu. Mimo trudnych warunków pracy, wymaga się od niego błyskawicznego rozpoznania sytuacji i udzielenia właściwej pomocy. Większość ratowników pracuje w systemie zmianowym, co dodatkowo zwiększa stres i zmęczenie, a także może stać się przyczyną niezamierzonych błędów. Na większe ryzyko błędów, wpływają także bardzo długie zmiany, oraz niedobór snu (często wynikający także ze stresu). Stres przekłada się na różne dolegliwości psychosomatyczne, dlatego jedną z najważniejszych umiejętności ratownika, powinno być dobre radzenie sobie ze stresem.
Zagrożenie ze strony pacjenta
Pacjent, który wymaga interwencji medycznej, często jest niebezpieczny. W około 40% przypadków, karetka pogotowia wzywana jest do osób pod wpływem alkoholu, które nie panują w pełni nad swoich zachowaniem. Zagrożenie dla ratownika może stanowić także osoba trzeźwa, która pod wpływem stresu, bólu lub zaburzeń psychicznych, staje się agresywna dla otoczenia. Co więcej, ratownik medyczny naraża się na atak osób, które znajdują się w okolicy miejsca zdarzenia i są z różnych powodów, wrogo nastawione do udzielających pomocy. Podczas ratowania pacjenta, ratownik może być narażony na przemoc werbalną oraz fizyczną. W Polsce odnotowano kilka przypadków poważnego pobicia ratowników podczas interwencji. Innym zagrożeniem, są niebezpieczne zwierzęta, które mogą pojawić się w miejscu wypadku.
Ratownik jest narażony także na zarażenie chorobami, przenoszącymi się przez krew i inne płyny ustrojowe, a także drogą kropelkową. Kontakt z pacjentem, może być także przyczyną alergii, chorób pasożytniczych i grzybic.
Inne zagrożenia
Najczęstszymi urazami pojawiającymi się u ratowników, są stłuczenia, upadki, wypadki komunikacyjne oraz ukłucia niesterylną igłą. Praca w złych warunkach to podstawowe zagrożenie dla zdrowia ratownika – ratownik medyczny pracuje w zmiennych warunkach pogodowych, przez co może dojść do przegrzania lub wychłodzenia organizmu. Opady śniegu lub deszczu, utrudniają pracę oraz mogą być przyczyną częstszych zachorowań na dolegliwości układu oddechowego. Podczas dojazdu do miejsca wypadku, ratownik jest bardziej narażony na wypadek komunikacyjny, niż inni uczestnicy ruchu drogowego. Szybka jazda może być przyczyną uderzenia się o element wyposażenia karetki. Duże zagrożenie stanowią także elementy jej wyposażenia, które są niedostatecznie zabezpieczone, jak na przykład butle z gazami.
Nie zapominajmy, że do interwencji dochodzi często w niebezpiecznych miejscach. Ręczny transport pacjenta w słabo oświetlonym budynku lub w miejscu ze śliską podłogą, zwiększa ryzyko upadku i uszkodzenia ciała. W miejscu zdarzenia, nierzadko istnieje ryzyko wybuchu lub porażenia prądem.Ratownicy są narażeni na podnoszenie dużych ciężarów, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem uszkodzenia kręgosłupa oraz pojawienia się chorób zwyrodnieniowych.
Podsumowanie
Praca ratownika jest dość niebezpieczna, jednak przestrzeganie przepisów BHP, pozwala na zmniejszenie tego ryzyka oraz zminimalizowanie ilości absencji ratownika w pracy. Aby zmniejszyć ryzyko w pracy, należy stosować odpowiednią odzież ochronną oraz stosować się do instrukcji, które określają prawidłowe zachowanie w przypadku zagrożenia zdrowia ratownika.