Każdy absolwent kierunku lekarskiego oraz stomatologicznego, składa przyrzeczenie lekarskie. Przysięga w nim służyć sumiennie chorym, wypełniać swoje obowiązki oraz poszerzać swoją wiedzę medyczną. Niestety, ale mimo dobrych chęci lekarzy i coraz lepszego stanu polskiej służby zdrowia, co roku dochodzi do kilku tysięcy przypadków błędów lekarskich.
Błąd lekarski to sytuacja, w której dochodzi do zagrożenia zdrowia lub życia pacjenta z winy lekarza. Jako błąd lekarski, można określić kilka różnych przypadków:
- Sytuację, kiedy lekarz nie podejmuje się leczenia, mimo tego, że jest to konieczne (zaniechanie działania)
- Gdy lekarz zastosuje prawidłową procedurę medyczną, jednak podczas terapii popełni błąd
- Gdy lekarz podejmie się leczenia pacjenta, mimo braku odpowiednich kwalifikacji (na przykład specjalizacji)
- Leczenie pacjenta bez powiadomienia go o tym, że zastosowana metoda, może nieść ze sobą ryzyko.
- Nieprawidłowa diagnoza choroby i podjęcie związanego z tym leczenia
- Popełnienie błędu technicznego (na przykład podczas postępowania aseptycznego)
- Poważnym błędem lekarskim jest też postępowanie wbrew aktualnej wiedzy medycznej
Do błędów lekarskich nie można natomiast zaliczyć sytuacji, kiedy mimo prawidłowego leczenia, dojdzie do pogorszenia stanu pacjenta. Niektóre zabiegi, wiążą się z dużym ryzykiem, jednak w pewnych sytuacjach, są one jedynym rozwiązaniem. Jeśli w wyniku takiego zabiegu dojdzie do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta, udowodnienie winy lekarza może być bardzo trudne.
Jak często dochodzi do błędów lekarskich?
Co roku w Polsce dochodzi do około 20 – 30 tysięcy błędów lekarskich, najwięcej w dziedzinie chirurgii, ginekologii, położnictwa oraz ortopedii. Do części błędów, dochodzi z winy nieprawidłowego działania sprzętu medycznego. W latach 1992 – 2008, ilość opinii z uznanymi błędami lekarskimi, zwiększyła się siedmiokrotnie.
Jak ofiara błędu lekarskiego może dochodzić swoich praw?
Pokrzywdzony może domagać się swoich praw, na kilka sposobów:
- Rozpoczęcie postępowania cywilnego lub administracyjnego – w takiej sytuacji, wojewódzka komisja do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, może ustalić, czy doszło do błędu lekarskiego. Sprawa przedawnia się po 10 latach od powstania błędu medycznego.
- Postępowanie karne – w takiej sytuacji, pacjent lub jego rodzina musi udowodnić winę lekarza, który celowo i rozmyślnie popełnił błąd lub zaniedbanie. W Polsce pacjent może zgłosić się po pomoc także do Stowarzyszenia Pacjentów „Primum non
Nocere”.
Bardzo ważnym dowodem w procesie o błąd lekarski, jest opinia biegłego lekarza. Musi ona jednoznacznie wskazywać na to, że lekarz swoim postępowaniem, jednoznacznie naruszył zasady postępowania zawodowego. W wielu przypadkach, trudno jest jednoznacznie ocenić czy doszło do błędu medycznego – przykładowo, lekarz podczas terapii może dysponować danymi, które wprowadziły go w błąd. Lekarz, któremu udowodniono popełnienie błędu lekarskiego, może ponieść za niego odpowiedzialność cywilną, pracowniczą oraz karną. Jeśli błąd wywołał niezdolność do pracy oraz konieczność dalszego leczenia, pacjent może domagać się wypłaty renty oraz zwrotu kosztów terapii.
Najcięższe przypadki błędów lekarskich, wiążą się z narażeniem pacjenta na utratę zdrowia lub życia i mają znamiona przestępstwa. Lekarz, któremu udowodniono winę, może stracić pracę lub prawo do wykonywania zawodu.
Stosunek Polaków do lekarzy w kontekście błędów lekarskich
Ilość wykrywanych błędów lekarskich jest relatywnie większa, w bogatszych i lepiej rozwiniętych krajach. W Polsce można zauważyć trend nagłaśniania tego typu błędów w środkach masowego przekazu (prasa, telewizja, Internet), oraz do coraz częstszego poddawania w wątpliwość diagnozy lekarskiej. Problemem jest także brak wystarczającego poinformowania pacjenta odnośnie do zastosowanej terapii, oraz bardzo wysokie wymagania osób poddających się leczeniu, w stosunku, do realnych możliwości współczesnej medycyny.Pozytywnym trendem jest natomiast rosnąca świadomość pacjentów oraz świadomość tego, że w przypadku błędu lekarskiego, mogą oni dochodzić swoich praw.