Poszkodowany pacjent, który ucierpiał w wyniku błędu medycznego w szpitalu, często nie wie dokładnie, kogo może pozwać o odszkodowanie. W rzeczywistości, za błędy lekarskie powstałe w wyniku leczenia szpitalnego, odpowiada albo szpital, albo szpital solidarnie wraz z lekarzem.
Kwoty odszkodowań dla pacjentów stają się coraz wyższe – rekompensaty, wynoszą już nawet powyżej miliona złotych. Zwiększa się także ilość pozwów za błędy popełnione w szpitalach – ilość spraw, wynosi około 1500 rocznie.
Do częstych przyczyn błędów medycznych, do których dochodzi w szpitalach, można zaliczyć między innymi:
- Leczenie pacjenta mimo braku odpowiednich uprawnień
- Spowodowanie błędu, spowodowane brakiem realnej (a nie tylko potwierdzonej dyplomem) wiedzy
- Odstępstwo od wymaganej w danym przypadku staranności, nieuwaga lekarza, przeoczenie niektórych faktów lub błąd w dokumentacji
- Zaniechanie działania, mimo posiadania kwalifikacji uprawniających lekarza do działania
Należy pamiętać o tym, że od lekarza można wymagać jedynie obowiązku starannego działania, nie zaś, uzyskania rezultatu w postaci wyzdrowienia pacjenta. Lekarz, który rzeczywiście popełnił błąd medyczny podczas pracy w szpitalu, ponosi za nią odpowiedzialność karną (gdy czyn był zawiniony), zawodową oraz cywilną.
Kiedy szpital jest w pełni odpowiedzialny za błąd medyczny?
O odpowiedzialności odszkodowawczej (materialnej), decyduje przede wszystkim sposób zatrudnienia lekarza, który popełnił błąd. Gdy lekarz jest zatrudniony na umowę o pracę, wtedy całą odpowiedzialność za szkodę, ponosi szpital. Lekarz może wtedy ponieść odpowiedzialność pracowniczą (na przykład może mu zostać udzielona nagana lub kara w postaci zwolnienia).
Jedynym wyjątkiem, kiedy lekarz zatrudniony na umowę o pracę sam ponosi skutku błędu medycznego, który popełnił, jest błąd zawiniony. W takiej sytuacji, może on ponieść także odpowiedzialność karną. Szpital ponosi także pełną odpowiedzialność za błędy organizacyjne.
Kiedy lekarz i szpital odpowiadają solidarnie za błąd medyczny?
Dzieje się tak wtedy, gdy lekarz jest zatrudniony przez placówkę na podstawie kontraktu. W takiej sytuacji, za wypłatę odszkodowania, renty lub zadośćuczynienia, odpowiadają wspólnie. W praktyce, pieniądze za odszkodowanie, są wypłacane zwykle przez ubezpieczyciela placówki oraz lekarza.
W Polsce miały miejsce procesy, w których placówka zdrowia, w której doszło do błędu medycznego, próbowała zrzucić całą odpowiedzialność finansową za błąd na barki ubezpieczyciela lekarza. W takich sytuacjach sąd zwykle potwierdza, że obydwie strony ponoszą odpowiedzialność finansową solidarnie.
Szpital może ponieść także odpowiedzialność za winę w doborze lekarza, który w konsekwencji swoich działań, doprowadził do błędu medycznego. Podczas procesu sądowego, szpital może bronić się przed wyrokiem, twierdząc, że powierzył wykonanie usług wykwalifikowanemu specjaliście.
Przepisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej w przypadku popełnienia błędu medycznego, dotyczą zarówno placówek publicznych, jak i prywatnych.
Kiedy szpital ponosi winę za błąd organizacyjny?
Do wielu błędów medycznych dochodzi nie z winy lekarza, a z powodu niewłaściwej organizacji placówki. W takiej sytuacji, winę ponosi zwykle dyrektor szpitala. Przykłady błędów organizacyjnych, to między innymi:
- Odmowa przyjęcia chorego na oddział
- Zbyt mała ilość pracowników służby zdrowia w stosunku do ilości leczonych pacjentów
- Brak nadzoru nad chorymi, którzy jego wymagają (oddziały psychiatryczne, pediatryczne) lub niedopilnowanie pacjenta, w sytuacji, gdy może dojść do zagrożenia jego zdrowia.
- Zły stan techniczny budynków szpitalnych i sprzętu medycznego, zaniedbania w zakresie higieny
- Nieprawidłowa identyfikacja pacjenta oraz związane z nim przeprowadzenie niepotrzebnych badań lub zabiegów medycznych.
Odpowiedzialność za błąd medyczny w zlikwidowanej placówce
Jeśli po zaistnieniu błędu medycznego szpital zostanie zlikwidowany, pacjent może domagać się odszkodowania od powiatu, w którym znajdowała się placówka.